افزایش 20 درصدی تولید گل محمدی/گلاب خراسان شمالی یا کاشان؟

به گزرش خبرگزارزی تسنیم از بجنورد، در خراسان شمالی با وجود افزایش سطح زیرکشت و رشد بیش از 20 درصدی تولید گل محمدی، همچنان حلقه «صنعت بسته‌بندی و برند‌سازی گلاب» ضعیف و ناتمام مانده است. بخش زیادی از گلاب تولیدی در کارگاه‌های سنتی و نیمه‌صنعتی استان، به دلیل نبود واحدهای استاندارد بسته‌بندی و نبود نام تجاری شناخته‌شده، به صورت فله‌ای یا در ظروف ساده و بی‌هویت راهی بازار می‌شود؛ محصولی که از مزارع اسفراین، شیروان و دیگر نقاط استان برداشت می‌شود، اما در نهایت با نام و برند شهرهای دیگر شناخته و عرضه می‌گردد.

نبود زیرساخت‌های کافی در حوزه بسته‌بندی مدرن، برچسب‌گذاری، اخذ استانداردهای ملی و بین‌المللی و also ضعف شبکه بازاریابی باعث شده زنجیره ارزش گل محمدی در خراسان شمالی ناقص بماند. در عمل، گلاب تولیدی استان در حجم قابل توجهی به مقصد واحدهای بسته‌بندی در شهرهایی مانند کاشان و برخی استان‌های مطرح در صنعت گلاب ارسال می‌شود. این واحدها پس از بسته‌بندی حرفه‌ای، تبلیغ و عرضه در بازارهای داخلی و حتی صادراتی، بخش اصلی سود اقتصادی را به نام خود ثبت می‌کنند؛ در حالی که هزینه‌های اصلی تولید، شامل کشت، داشت، برداشت و فرآوری اولیه، بر دوش باغداران و تولیدکنندگان خراسان شمالی است.

نتیجه این چرخه معیوب آن است که سهم کشاورز و تولیدکننده خراسان شمالی از هر بطری گلابی که در بازار با عنوان «گلاب کاشان» یا سایر برندهای معروف فروخته می‌شود، بسیار ناچیز است. ارزش افزوده واقعی در مرحله بسته‌بندی، برند‌سازی و فروش نهایی شکل می‌گیرد؛ جایی که استان به دلیل نبود سرمایه‌گذاری کافی، کمبود تسهیلات، ضعف در ایجاد شهرک‌های تخصصی فرآوری گیاهان دارویی و نیز نداشتن استراتژی مشخص بازاریابی، حضور پررنگی ندارد. این در حالی است که اگر زنجیره کامل «کشت تا فروش» در داخل استان تکمیل و برندهای بومی گلاب خراسان شمالی تثبیت شود، می‌تواند علاوه بر چندبرابر شدن درآمد باغداران، اشتغال پایدار و قابل توجهی را در حوزه صنایع تبدیلی، بسته‌بندی و صادرات به همراه داشته باشد.

کارشناسان حوزه کشاورزی معتقدند خراسان شمالی از نظر کیفیت گل، اقلیم مناسب و نیروی کار آشنا با این محصول، چیزی از مناطق مطرح کشور کم ندارد؛ آنچه این استان را از رقابت جدی با برندهایی مانند کاشان عقب نگه داشته، نبود سیاست‌گذاری منسجم برای ایجاد واحدهای صنعتی بسته‌بندی، حمایت هدفمند از سرمایه‌گذاران و معرفی ملی و بین‌المللی برند «گلاب خراسان شمالی» است. تا زمانی که این خلأ پر نشود، داستان تولید در این استان و سودآوری در شهرهای دیگر ادامه خواهد داشت.

اسماعیل محمودآبادی رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بجنورد اظهار داشت: برداشت گل محمدی در خراسان شمالی آغاز شده و در سال زراعی جاری بیش از 129 هکتار از اراضی استان زیر کشت این محصول رفته است.

وی با اشاره به شرایط مناسب اقلیمی امسال افزود: با توجه به بارندگی‌های مطلوب، پیش‌بینی می‌شود بیش از 250 تن گل محمدی از باغ‌های خراسان شمالی برداشت شود که این رقم نسبت به سال گذشته بیش از 20 درصد افزایش نشان می‌دهد و بیانگر اقبال خوب باغداران به توسعه کشت‌های پربازده و سازگار با اقلیم استان است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی با بیان اینکه برداشت گل محمدی حدود یک هفته است در برخی مناطق از جمله روستای «ولی‌آباد» در شهرستان اسفراین آغاز شده، گفت: روزانه حدود یک‌هزار و 200 نفر از بهره‌برداران و کارگران فصلی در هوای بهاری استان مشغول چیدن گل‌ها از بامداد هستند و این موضوع علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، به رونق اقتصادی روستاها کمک کرده است.

محمودآبادی درباره ظرفیت فرآوری این محصول در استان ادامه داد: بخشی از بهره‌برداران با مدیریت صحیح، کارگاه‌های گلاب‌گیری را در کنار مزارع خود راه‌اندازی کرده‌اند؛ به‌طوری که برخی واحدها روزانه بین یک‌هزار تا یک‌هزار و 500 لیتر گلاب تولید می‌کنند تا محصولی با کیفیت مناسب به دست مصرف‌کننده برسد.

وی با اشاره به ضریب تبدیل گل به گلاب تصریح کرد: در واحدهای استاندارد استان از هر یک کیلوگرم گل محمدی حدود یک لیتر گلاب استحصال می‌شود و بر همین اساس پیش‌بینی ما این است که در سال جاری حدود 200 هزار لیتر گلاب در خراسان شمالی تولید شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی همچنین از برنامه‌ریزی برای تولید سایر فرآورده‌های جانبی گل محمدی خبر داد و گفت: علاوه بر گلاب، از گل‌های برداشت‌شده برای تولید اسانس، عرقیات گیاهی، غنچه خشک و محصولات مختلف تغذیه‌ای و دارویی استفاده می‌شود و پیش‌بینی ما تولید حدود 24 تن غنچه گل محمدی در سطح استان است که بخش مهمی از آن به استان‌های مصرف‌کننده و مراکز عمده عطاری ارسال خواهد شد.

محمودآبادی با اشاره به بازار این محصول افزود: گلاب و فرآورده‌های گل محمدی تولیدشده در خراسان شمالی عمدتاً به شهرهای بزرگ از جمله مشهد و دیگر استان‌های مطرح در حوزه گل و گلاب ارسال و در کارخانجات بسته‌بندی، فرآوری و با نام‌های تجاری مختلف روانه بازار می‌شود.

وی با تأکید بر مزیت‌های کشت گل محمدی در شرایط کم‌آبی خاطرنشان کرد: توسعه کشت این محصول در استان علاوه بر ایجاد اشتغال و ارزش افزوده بالا، با توجه به نیاز آبی کمتر نسبت به برخی محصولات باغی، به مدیریت مصرف آب و پایداری تولید در مناطق مستعد کمک می‌کند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی در پایان اظهار کرد: برداشت گل محمدی در استان تا اواسط فصل ادامه خواهد داشت و تلاش ما این است که با حمایت از زنجیره تولید تا فرآوری و فروش، سهم خراسان شمالی را در بازار گل، گلاب و عرقیات گیاهی کشور بیش از گذشته ارتقا دهیم.

انتهای پیام/311