مطالعهای بزرگ در دانمارکی که روی بیش از ۱.۵ میلیون کودک انجام شده، با ارائه شواهد تازهای، پاسخ میدهد که مصرف استامینوفن در دوران بارداری با افزایش خطر اوتیسم ارتباط مستقیمی دارد یا نه.
در سالهای اخیر، برخی مطالعات احتمال داده بودند که مصرف استامینوفن -که با نام تجاری تایلنول هم شناخته میشود- ممکن است با افزایش خطر اختلال طیف اوتیسم یا مشکلات رشدی در کودکان مرتبط باشد. این موضوع باعث نگرانی گسترده والدین و حتی بحثهای حقوقی و رسانهای شد.
اما حالا یک پژوهش بسیار بزرگ در دانمارک، تصویری متفاوت ارائه کرده است. نتایج این مطالعه نشان میدهد مصرف استامینوفن در دوران بارداری، دستکم بر اساس دادههای فعلی، ارتباط معناداری با افزایش خطر اوتیسم در کودکان ندارد.
یکی از بزرگترین مطالعات درباره بارداری و اوتیسم این پژوهش که نتایج آن در نشریه علمی JAMA Pediatrics منتشر شده، بیش از ۱.۵ میلیون کودک متولدشده در دانمارک بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۲ را بررسی کرده است.
پژوهشگران وضعیت کودکانی را که در دوران جنینی در معرض استامینوفن قرار گرفته بودند، با کودکانی که چنین مواجههای نداشتند مقایسه کردند. نتیجه اصلی مطالعه توجه زیادی جلب کرد:
چرا این مسئله اینقدر مهم است؟ استامینوفن یکی از معدود داروهایی است که معمولاً در دوران بارداری نسبتاً ایمن تلقی میشود و پزشکان برای تب، سردرد یا دردهای عضلانی آن را تجویز میکنند.
کنترل تب در بارداری اهمیت زیادی دارد، چون تب شدید و طولانیمدت خود میتواند برای جنین خطرناک باشد.
اما از حدود یک دهه قبل، برخی مطالعات مشاهدهای احتمال داده بودند که مصرف مکرر یا طولانیمدت استامینوفن شاید با مشکلات عصبی-رشدی در کودکان ارتباط داشته باشد. مطالعه جدید بهدلیل چند ویژگی مهم مورد توجه قرار گرفته است:
چرا برخی مطالعات قبلی نگرانکننده بودند؟ بخش زیادی از نگرانیها از مطالعاتی ناشی میشد که ارتباط آماری میان مصرف استامینوفن و افزایش خطر اوتیسم، بیشفعالی (ADHD) یا مشکلات رفتاری را گزارش کرده بودند. اما مشکل این بود که بسیاری از این مطالعات نمیتوانستند بهطور کامل مشخص کنند آیا عامل اصلی خود دارو بوده یا شرایطی که باعث مصرف دارو شدهاند؛ مثلاً تب، عفونت، التهاب یا بیماریهای زمینهای مادر. به همین دلیل، دانشمندان تأکید داشتند که ارتباط آماری الزاماً به معنای رابطه علت و معلولی نیست.
آیا این یعنی مصرف استامینوفن کاملاً بیخطر است؟ پزشکان میگویند نهتنها در مورد استامینوفن، بلکه درباره هر دارویی در دوران بارداری باید اصل «کمترین دوز مؤثر و کوتاهترین مدت مصرف» رعایت شود. اگرچه مطالعه جدید نگرانیها را تا حد زیادی کاهش داده، اما متخصصان همچنان توصیه میکنند:
متخصصان چه میگویند؟ پژوهشگران این مطالعه میگویند یافتههای جدید میتواند به کاهش اضطراب بسیاری از مادران کمک کند. در سالهای اخیر، نگرانی درباره مصرف استامینوفن باعث شده بعضی زنان باردار حتی در شرایط ضروری هم از مصرف دارو یا درمان تب اجتناب کنند. درحالیکه پزشکان هشدار میدهند تب شدید کنترلنشده خود میتواند خطرات جدیتری برای مادر و جنین ایجاد کند. مطالعه بزرگ دانمارکی که روی بیش از ۱.۵ میلیون کودک انجام شده، شواهد تازهای ارائه میدهد که مصرف استامینوفن در دوران بارداری با افزایش خطر اوتیسم ارتباط مستقیمی ندارد.
اگرچه بحث علمی درباره اثرات داروها در بارداری همچنان ادامه دارد، اما یافتههای جدید نشان میدهد نگرانیهای گسترده درباره استامینوفن ممکن است بیش از حد بزرگنمایی شده باشد.
در نهایت، متخصصان تأکید میکنند مهمترین اصل در دوران بارداری، مصرف آگاهانه داروها و مشورت با پزشک است، نه ترس افراطی و نه مصرف بیاحتیاط.
منابع: reuters ، jamanetwork ، mayoclinic
بسیاری از ما گمان میکنیم که مصرف آبمیوهها در کودکی کاملاً بیضرر و حتی مفید است، اما تحقیق جدید نشان میدهد که این نوشیدنیهای شیرین میتوانند مشکلاتی برای سلامت در دهههای بعدی زندگی ایجاد کنند. براساس پژوهشهای جدید، نوشیدن آبمیوه، نوشابه و سایر نوشیدنیهای شیرین در دوران کودکی ممکن است خطر ابتلا به فشار خون بالا را در بزرگسالی به میزان قابلتوجهی افزایش دهد.
بر اساس آمارها، حدود ۴۰ درصد مردم جهان دستکم گاهی از پیگیری اخبار اجتناب میکنند؛ نه به دلیل بیتفاوتی، بلکه چون احساس میکنند حجم خبرهای منفی از توان روانی آنها فراتر رفته است.
یک فوقتخصص بیماریهای گوارشی و کبد بزرگسالان بر ضرورت رعایت نکاتی در مصرف میوه و سبزیجات تاکید کرد.
تیم ملی فوتبال آرژانتین، معروف به «اسکالونتا»، در کنار تمرینات فنی، به اهمیت روانشناسی در بهبود عملکرد بازیکنان خود پی برده است. این رویکرد جدید به بازیکنان کمک کرده تا با چالشهای ذهنی خود بهتر کنار بیایند و به موفقیتهای بیشتری دست یابند.
Δ