سالها بود که تعرفههای سنگین واردات خودرو به نمادی از حمایتگرایی در کشورهایی مانند ایران تبدیل شده بود؛ اما حالا با هجوم خودروهای ارزانقیمت و یارانهای چین، سیاستمداران اروپایی نیز از لزوم محافظت از صنعت خودرو سخن میگویند.
به گزارش اکوایران، اگر چند سال پیش یک سیاستمدار ایرانی از «تهاجم واردات» یا «لزوم حمایت از صنعت داخلی» صحبت میکرد، بسیاری آن را مختص اقتصاد ایران و ساختار بسته آن میدانستند. اما حالا در قلب اروپا نیز ادبیاتی مشابه شنیده میشود؛ با این تفاوت که ابزارهای سیاستگذاری و حدود دخالت دولت تفاوتهای مهمی با ایران دارد.
«استفان سژورنه» کمیسر بازار داخلی اتحادیه اروپا، هفته گذشته در پارلمان اروپا هشدار داد که صنعت خودروی اروپا با «خطری مرگبار» ناشی از مازاد تولید و دامپینگ خودروهای برقی چین مواجه است. او پکن را به اجرای یک «استراتژی تهاجمی» برای تخلیه ظرفیت مازاد تولید خود در بازار اروپا متهم کرد.
نگرانی اروپا بیدلیل نیست. صنعت خودرو حدود ۱۳ میلیون شغل را در اتحادیه اروپا به صورت مستقیم و غیرمستقیم پشتیبانی میکند و برندهایی مانند فولکسواگن، مرسدس بنز و بامو در سالهای اخیر تحت فشار شدید رقابت خودروسازان چینی قرار گرفتهاند.
در بریتانیا نیز چهرههای سیاسی و برخی مدیران صنعتی بارها نسبت به وابستگی بیش از حد بازار خودرو به محصولات چینی هشدار دادهاند و حتی نگرانیهایی درباره امنیت سایبری و وابستگی فناوری مطرح شده است. اما برخلاف آنچه در بسیاری از اقتصادهای بستهتر دیده میشود، دولت بریتانیا یا اتحادیه اروپا نمیتوانند یک شبه با ممنوعیت کامل واردات یا تعیین دستوری قیمت، بازار را بازطراحی کنند.
اروپا به جای ممنوعیت واردات، مسیر تحقیقات ضدیارانه، تعرفههای هدفمند و ابزارهای حقوقی سازمان تجارت جهانی را انتخاب کرده است. اتحادیه اروپا پس از تحقیقات خود در سال ۲۰۲۴ تعرفههای اضافی بر خودروهای برقی ساخت چین وضع کرد، اما حتی همان تصمیم نیز با مخالفت کشورهایی مانند آلمان مواجه شد؛ کشوری که خودروسازانش وابستگی عمیقی به بازار چین دارند و نگران اقدامات تلافیجویانه پکن هستند.
همزمان بحران در خودروسازان اروپایی نیز جدیتر شده است. فولکسواگن از احتمال حذف دهها هزار شغل و تعطیلی برخی کارخانهها سخن گفته و بسیاری از تحلیلگران این اتفاق را بخشی از روند فشار رقابت چین بر صنایع اروپایی میدانند.
صادرات خودروهای سواری چین در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ از کل صادرات سال ۲۰۲۵ عبور کرده است؛ همزمان فروش داخلی چین در اوت ۲۵.۶ درصد کاهش یافته و خودروسازان این کشور بیش از گذشته ظرفیت تولید خود را به بازارهای اروپا، آمریکای لاتین، آفریقا و جنوب شرق آسیا منتقل میکنند.
رئیس یکی از بزرگترین قطعهسازان جهان در مصاحبه با فایننشیال تایمز هشدار داده است که افول صنعت خودرو اروپا فقط بحران چند خودروساز نیست؛ این صنعت به فولاد، آلومینیوم، شیشه و صنایع شیمیایی متصل است و از دست رفتن آن میتواند پایه صنعتی و سطح رفاه اقتصادی اروپا را تهدید کند.
دلار از ۲۳۳ هزار و ۱۹۰ تومان در چهارشنبه به ۲۳۶ هزار و ۱۰۰ تومان در امروز رسید، اما رشد قیمت خودرو را نمیتوان فقط به افزایش ارز نسبت داد؛ بخشی از بازار که هفته گذشته اصلاح نشده بود، در آغاز هفته عقبماندگی خود را جبران کرد.
واردات خودرو از منطقه آزاد تهران در حالی به یکی از موضوعات مورد توجه بازار خودرو تبدیل شده که فعلاً این ظرفیت به واردات و نوسازی ناوگان عمومی محدود است و برنامهای برای ورود خودروهای شخصی اعلام نشده است. با این حال، همزمان با مطرح شدن احتمال توسعه این طرح به خودروهای شخصی، گمانهزنیهایی درباره رایزنی برخی خودروسازان برای جلوگیری از باز شدن این مسیر مطرح شده است؛ رایزنیهایی که گفته میشود نگرانی از ناتوانی محصولات داخلی در رقابت قیمتی با خودروهای وارداتی، یکی از دلایل آن است.
Δ