شهید سلامی معماری اقتدار دفاعی ایران را چگونه ترسیم کرد؟

خبرگزاری تسنیم ـ وجیهه فتاحی|در منظومه فکری و عملیاتی جمهوری اسلامی ایران، مفهوم «فرماندهی» صرفاً یک جایگاه سازمانی یا یک مسئولیت اداری در ساختار نظامی نیست، بلکه یک نقش چندبعدی است که در نقطه تلاقی ایمان، علم، تدبیر، معنویت و قدرت تعریف می‌شود. در چنین چارچوبی، فرماندهان ارشد سپاه نه‌تنها مدیران میدان نبرد، بلکه معماران بخشی از قدرت ملی و امنیت پایدار کشور به شمار می‌آیند؛ کسانی که تصمیمات آنان می‌تواند در سطح منطقه‌ای و حتی بین‌المللی، معادلات راهبردی را تحت تأثیر قرار دهد.

سردار سپهبد شهید حسین سلامی به‌عنوان یکی از چهره‌های برجسته و اثرگذار در ساختار فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، جایگاهی فراتر از یک فرمانده نظامی صرف دارد. او در ادبیات فرماندهی معاصر، به‌عنوان نماد تلفیق «دانش راهبردی»، «ایمان عمیق»، «مدیریت جهادی» و «نگاه تمدنی به قدرت» شناخته می‌شود؛ شخصیتی که در طول سال‌های مسئولیت خود، تلاش کرد مفهوم قدرت را از سطح سخت‌افزاری صرف، به سطحی چندلایه شامل قدرت نرم، قدرت شناختی و قدرت اعتقادی ارتقا دهد.

تحلیل سیره مدیریتی و رفتاری او، در واقع ورود به فهم یکی از تجربه‌های مهم جمهوری اسلامی در حوزه «تولید قدرت بومی» است؛ تجربه‌ای که در آن، اتکا به ظرفیت‌های داخلی، پیوند با باورهای دینی، تکیه بر نیروی انسانی مؤمن و جوان، و درک دقیق از تهدیدات نوین، به‌عنوان عناصر اصلی یک دکترین دفاعی نوین مطرح می‌شود.

از سوی دیگر، نقش این فرمانده شهید در تقویت ساختارهای راهبردی سپاه، توسعه توان بازدارندگی، و مواجهه با تهدیدات پیچیده در قالب جنگ ترکیبی، نشان می‌دهد که با یک الگوی فرماندهی صرفاً کلاسیک مواجه نیستیم؛ بلکه با یک «مدل فرماندهی تمدن‌ساز» روبه‌رو هستیم که در آن میدان نظامی، میدان رسانه، میدان فرهنگ و میدان اعتقاد، به‌صورت به‌هم‌پیوسته عمل می‌کنند.

سردار سید صادق حسینی فرمانده سپاه امیرالمؤمنین(ع) استان ایلام در گفت‌وگویی تفصیلی با خبرنگارتسنیم با تبیین ابعاد مختلف شخصیت، مکتب فکری، سبک مدیریت، نقش راهبردی و میراث عملیاتی شهید سپهبد حسین سلامی‌ در حوزه‌های مختلف، جایگاه این فرمانده بزرگ را در معماری قدرت جمهوری اسلامی ایران بی نظیر توصیف کرد.

مشروح این گفت وگو از نظر خوانندگان تسنیم می‌گذرد:

تسنیم: شهید سپهبد حسین سلامی فرمانده شهید کل سپاه را از منظر کلی چگونه ارزیابی می‌کنید؟

سردار حسینی: فرمانده کل سپاه، شخصیتی است که در تمامی عرصه‌ها از جمله علمی، ایمانی، اعتقادی، انضباطی و تشکیلاتی در بالاترین سطح قرار دارد. سپهبد شهید حسین سلامی از مهندسین برجسته و دانشمندان واقعی سپاه محسوب می‌شوند. ایشان با بهره‌گیری از دانش بالا و تسلط بر منابع علمی معتبر و حتی زبان انگلیسی، همواره تلاش کرده‌اند تا دانش روز را در بدنه سپاه نهادینه کنند.

از فعالیت‌های ویژه در بخش دریایی در دوران جنگ گرفته تا بنیان‌گذاری و فرماندهی هوافضای سپاه، مدیریت ایشان همواره زبانزد خاص و عام بوده و مورد توجه فرمانده کل قوا قرار گرفته است. یکی از ویژگی‌های متمایز ایشان، تسلط عمیق بر قرآن کریم و نهج‌البلاغه است. این بعد اعتقادی و ایمانی، زیربنای تمامی تصمیمات و اقدامات مدیریتی ایشان را تشکیل می‌دهد.

رابطه ایشان با نیروهای سپاه، به‌ویژه جوانان و نیروهای میدانی، فراتر از یک رابطه سلسله‌مراتبی اداری، یک رابطه برادرانه و عاطفی است. ایشان در عین حفظ نظم و انضباط تشکیلاتی، همواره به دنبال حل مشکلات کارکنان و پیشبرد اهداف سازمان بوده‌اند. یکی از معدود فرماندهانی که در عین صلابت تشکیلاتی، فوق‌العاده مهربان و بااخلاق است؛ به گونه‌ای که هرگز شاهد تندی کلام یا خشم ایشان در مدیریت نبوده‌ایم.

تلاش بی‌وقفه ایشان در سفرهای استانی برای بررسی مشکلات ساختاری، تشکیلاتی و نیازهای کارکنان و مردم، نشان‌دهنده نگاه خدمت‌گزارانه ایشان است. 

تسنیم: مدیریت ایشان در سطوح مختلف چگونه قابل توصیف است؟

سردار حسینی: مدیریت ایشان ترکیبی از همه این ابعاد بود. در بعد میدانی، از پایین‌ترین سطح تا بالاترین رده در جلسات حضور می‌یافت و موضوعات را با دقت بررسی می‌کرد.

در بعد راهبردی، تغییرات اساسی در مسئله سپاه ایجاد کرد؛ به گونه‌ای که سطح دفاعی و تهاجمی سپاه به حدی رسید که در جنگ‌های اخیر با رژیم صهیونیستی و آمریکا، شاهد آن بودیم.

موفقیت سپاه و به‌ویژه سپاه هوافضا در برابر قدرت‌های برتر منطقه و جهان، مدیون همان سد راهبردی است که ایشان بنا کردند. در بخش تاکتیکی نیز توسعه بی‌وقفه در حوزه‌های هوافضا، دفاع دریایی و انواع موشک‌های زمین‌پایه و هواپایه را شاهد بودیم.

در بخش علمی و آموزشی نیز سطح آموزش ارتقا یافت. اما از همه مهم‌تر، ایشان در بعد معنوی و فرهنگی، با تکیه بر شخصیت قرآنی خود، فرهنگ قرآن را ترویج می‌کردند؛ چرا که معتقد بودند تقویت بعد معنوی، باعث تقویت قدرت عملیاتی و نظامی می‌شود. ایشان واقعاً فردی جامع‌الاطراف بودند.

تسنیم: ولایت‌مداری در منظومه فکری شهید سلامی چه جایگاهی داشت؟

سردار حسینی: ولایت‌مداری؛ شاخص اصلی منظومه فکری و عملیاتی شهید سلامی در سپاه بود، تبعیت محض از ولایت فقیه مهم‌ترین ویژگی مدیریتی و اعتقادی ایشان است و میزان دلبستگی شهید سلامی به ولایت فقیه در تمام شئون رفتاری و مواضع ایشان متجلی بود.

مهم‌ترین جلوه ولایت‌مداری شهید سلامی، اهتمام جدی ایشان برای جاری‌سازی فرامین و دیدگاه‌های رهبر معظم انقلاب در سطوح مختلف سپاه بود. ایشان همواره تلاش می‌کرد تا تدابیر و نکته‌نظرات فرماندهی معظم کل قوا نه تنها در ستاد، بلکه تا پایین‌ترین سطوح عملیاتی سپاه به طور دقیق اجرایی شود.

از نگاه شهید سلامی، رابطه مستقیمی میان میزان ولایت‌پذیری و قدرت عملیاتی سپاه وجود داشت؛ به گونه‌ای که ایشان پیشرفت و اثرگذاری سپاه را در گرو تقویت این پیوند می‌دانست و معتقد بود هرچه ولایت‌پذیری عمیق‌تر باشد، ضریب موفقیت عملیاتی نیز ارتقا می‌یابد.

وسعت دید این شهید بزرگوار در ترویج فرهنگ ولایت‌مداری بر تلاش به بدنه سپاه نبود، بلکه معتقد بود این شاخصه حیاتی باید در کل بدنه نظام ساری و جاری باشد.

ایشان با ایجاد هماهنگی‌های لازم میان بخش‌های مختلف به‌ویژه بسیج و آحاد مردم، اهتمام ویژه‌ای داشت تا فرامین رهبری به فرهنگ عمومی تبدیل شده و در تمامی لایه‌های کشور نهادینه شود.

تسنیم: نقش شهید سلامی در اقتدار دفاعی کشور چگونه بود؟

سردار حسینی: سردار شهید حسین سلامی از طراحان اصلی تقویت اقتدار دفاعی کشور بودند، پاسخ دندان‌شکن ایران در عملیات «وعده صادق» دقیقاً از همان پایگاه‌هایی صورت گرفت که دشمن درصد حمله به آن‌ها را داشت، اقدامی که نشان‌دهنده تسلط کامل بر توان دفاعی است. ایشان در جایگاه فرمانده محافظ‌های سپاه، نقش برجسته‌ای در توسعه و عملیاتی‌سازی توان بازدارندگی در حوزه‌های پهپادی، هواپیمایی و موشک‌های زمین‌پایه ایفا کردند.

پیشرفت قابل توجه در ایجاد شهرهای موشکی و تقویت توان دفاعی، از جمله دستاوردهای راهبردی است که اقتدار جمهوری اسلامی را در سطح جهانی تثبیت کرده است.

تسنیم: جایگاه علمی و رسانه‌ای شهید سلامی چگونه بود؟

سردار حسینی: سخنرانی‌های ایشان همواره برخورداری از عمق علمی، موضوعیت و نوآوری داشت. ایشان با تلفیق هوشمندانه مباحث علمی، مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با آموزه‌های قرآن کریم و نهج‌البلاغه، محتوایی تولید می‌کردند که تحلیل از آن برای ماه‌ها نیاز مخاطب را برطرف می‌کرد.

ایشان با قدرت استدلال و ادبیات سلیس خود، قادر بودند حتی تندترین بحث‌های سیاسی و دیدگاه‌های متضاد در جمع مسئولان تراز اول را مدیریت کرده و فضای جلسه را به کلی تغییر دهند. در میان تمامی شخصیت‌های دوران انقلاب، تعداد محدودی در سطح تراز جهانی توانایی سخنوری و تبیین مسائل روز را داشته‌اند که شهید سلامی در این جایگاه قرار داشت.

تسنیم: ارتباط ایشان با مردم و فرهنگ جهادی چگونه بود؟

سردار حسینی: حضور مستمر ایشان در اربعین و پیوند عمیق با توده‌های مردم، نشان از دلسوزی و ارتباط وثیق با جوانان داشت. شهید سلامی با وجود برخورداری از دانش علمی بالا و غرق بودن در معارف قرآنی و نهج‌البلاغه، هرگز از عرصه‌های عملیاتی و امور اجرایی فاصله نگرفت.

«خستگی‌ناپذیری، دشمن‌شناسی، موقعیت‌شناسی و اخلاق جهادی» را از شاخصه‌های اصلی شخصیت وارسته و انقلابی شهید سلامی بود. تداوم مسیر شهید سلامی در گرو ولایت‌پذیری و خدمت به مردم است.

ادامه راه شهیدان وظیفه‌ای بسیار سنگین است. نخستین گام در این مسیر، ولایت‌پذیری و بی‌تفاوتی نسبت به مادیات دنیاست. ما باید با تقویت باورهای اعتقادی، میهن‌پرستی و فرهنگ‌دوستی، نگاهی نوع‌دوستانه داشته باشیم و منافع ملی را همواره در اولویت قرار دهیم.

خدمت به عامه مردم، حفظ مساجد، تقویت وحدت، دشمن‌شناسی هوشمندانه و اقدام به موقع، از جمله محورهایی است که میراث‌دار فرهنگ و مکتب شهید سلامی است.

تسنیم: نگاه ایشان به جذب نیروهای اهل سنت چگونه بود؟

سردار حسینی: ایشان در بحث جذب نیروهای اهل سنت، تنها به دنبال اجرای خشک مقررات نبودند؛ بلکه با درک عرف و فرهنگ خانواده‌ها و مذهب، نگاهی منعطف و آینده‌ساز داشتند.

ایشان می‌دانستند که برای جذب دل‌ها، باید میان قوانین اداری و واقعیت‌های فرهنگی پلی زد. این تصمیمات سریع، منطقی و اثرگذار، از ویژگی‌های بارز شخصیتی ایشان بود که مسیر را برای ورود نیروهای صادق هموار می‌کرد.

تسنیم: در جریان بازدیدهای میدانی، چه خاطره‌ای از منش مدیریتی ایشان دارید؟

سردار حسینی: در اوایل دهه 90، در جریان بازدیدی در کردستان، با موقعیتی روبه‌رو شدیم که نشان‌دهنده بزرگی روح ایشان بود. در یکی از سایت‌های کوچک، به دلیل وظایف حفاظتی، اجازه ورود ایشان و همراهان داده نشد.

در حالی که هر مقام ارشدی ممکن است از این برخوردِ وظیفه‌محور نیروها رنجیده شود، اما ایشان با لبخند و درک عمیق از مسئولیت نیروها، آن را پذیرفتند. این تواضع، نشانی از روح معنوی ایشان بود.

انتهای پیام/