مهر زیر سایه گرانی؛ کیف و کفش دانش‌آموزان برای خانواده‌ها گران شد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، در روزهای منتهی به بازگشایی مدارس، رفت‌وآمد خانواده‌ها در مراکز خرید شهر افزایش یافته است، اما برخلاف سال‌های گذشته، بسیاری از والدین پیش از آنکه درباره مدل، رنگ یا کیفیت کالا سؤال کنند، ابتدا قیمت آن را می‌پرسند. برخی خانواده‌ها چند فروشگاه را پشت سر هم بررسی می‌کنند، قیمت‌ها را مقایسه کرده و در نهایت بخشی از اقلام مورد نیاز را از فهرست خرید حذف می‌کنند یا خرید آن را به روزهای آینده موکول می‌کنند. در واقع بازار مهر امسال برای بخشی از خانواده‌ها بیشتر از آنکه بازار انتخاب باشد، بازار اولویت‌بندی و حذف هزینه‌های غیرضروری است.

کیف و کفش؛ اولین ایستگاه خرید مهر

در بازار پوشاک و کفش بیرجند، افزایش قیمت‌ها بیش از هر چیز در مقایسه با سال گذشته خود را نشان می‌دهد. خانواده‌هایی که سال قبل با بودجه‌ای مشخص برای تهیه کیف، کفش و لباس فرم دانش‌آموزان راهی بازار می‌شدند، امسال با قیمت‌هایی مواجه‌اند که آنها را به مقایسه بیشتر و انتخاب گزینه‌های اقتصادی‌تر وادار کرده است. در برخی فروشگاه‌ها نیز مشتریان پس از اطلاع از قیمت، بدون خرید مغازه را ترک می‌کنند یا ترجیح می‌دهند برای یافتن گزینه ارزان‌تر به فروشگاه دیگری مراجعه کنند.

رضا محمدی، یکی از شهروندان بیرجندی که برای خرید کیف مدرسه دو فرزندش به بازار آمده است، با اشاره به افزایش قیمت‌ها نسبت به سال گذشته می‌گوید: قیمت کیف‌ها نسبت به سال قبل حداقل 40 درصد افزایش یافته است. من دو فرزند دانش‌آموز دارم و با حقوق کارگری، تأمین هزینه‌های خرید لوازم‌التحریر ساده هم برایم دشوار شده است. او می‌افزاید که افزایش هزینه‌های تحصیل باعث شده خانواده‌ها در خرید خود بیشتر دقت کنند و به جای انتخاب کالا بر اساس کیفیت و سلیقه، ابتدا توان مالی خود را در نظر بگیرند و در بسیاری از موارد، خرید کالاهای ارزان‌تر را به اجناس باکیفیت‌تر ترجیح دهند.

یکی از فروشندگان کفش و پوشاک مدارس نیز در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از افزایش تقاضا در روزهای ابتدایی شهریور خبر می‌دهد و می‌گوید با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، مراجعه خانواده‌ها برای خرید کفش و لباس فرم بیشتر شده است، اما افزایش هزینه‌های تولید، مواد اولیه و حمل‌ونقل موجب شده قیمت کالاها نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته باشد. به گفته او، این افزایش قیمت تنها به کاهش قدرت خرید خانواده‌ها منجر نشده، بلکه باعث شده بسیاری از مشتریان خرید خود را به اقلام ضروری محدود کنند و هنگام انتخاب کالا، قیمت را مهم‌ترین معیار قرار دهند.

دفتر و خودکار هم از گزند گرانی در امان نماند

اگر در گذشته بخشی از خانواده‌ها تصور می‌کردند خرید لوازم‌التحریر هزینه چندانی به سبد خانوار اضافه نمی‌کند، حالا جمع شدن چند قلم ساده مانند دفتر، خودکار، مداد، پاک‌کن، تراش و مداد رنگی می‌تواند رقم قابل توجهی ایجاد کند. در فروشگاه‌های لوازم‌التحریر مرکز بیرجند، قفسه‌ها پر از کالاهای رنگارنگ و متنوع است، اما بسیاری از والدین با دقت بیشتری قیمت‌ها را بررسی می‌کنند و پیش از گذاشتن هر کالا در سبد خرید، درباره ضرورت آن تصمیم می‌گیرند.

مادری که همراه فرزندش برای خرید لوازم مدرسه به یکی از فروشگاه‌های مرکز شهر آمده است، به خبرنگار تسنیم می‌گوید تصور خانواده از هزینه خرید با مبلغی که در فروشگاه با آن مواجه شده‌اند، تفاوت زیادی داشته است. او می‌گوید: فکر می‌کردیم با خرید چند دفتر و خودکار و وسایل ضروری، هزینه زیادی نمی‌شود، اما وقتی همه اقلام را کنار هم می‌گذاریم، مبلغ قابل توجهی می‌شود و برای خانواده‌هایی با درآمد متوسط، خرید لوازم باکیفیت سخت شده است. به گفته این شهروند، خانواده‌ها در چنین شرایطی ناچارند میان کیفیت و قیمت یکی را انتخاب کنند و در بسیاری از موارد، خرید کالای ارزان‌تر به دلیل محدودیت بودجه انتخاب نخست آنهاست.

فروشندگان هم از بازار کم‌رمق گلایه دارند

در سوی دیگر این بازار، فروشندگان نیز شرایط موجود را مطلوب نمی‌دانند و معتقدند افزایش قیمت کالا اگرچه رقم فروش را بالا می‌برد، اما لزوماً به معنای افزایش سود نیست؛ چراکه همزمان قدرت خرید مشتریان کاهش یافته و میزان خرید نیز محدودتر شده است. برخی فروشندگان می‌گویند مشتریانی که در سال‌های گذشته چند قلم کالای اضافه برای فرزند خود خریداری می‌کردند، اکنون بیشتر به خرید کالاهای ضروری بسنده می‌کنند و حتی برای اقلامی مانند کیف یا کفش، مدت بیشتری برای مقایسه قیمت‌ها وقت می‌گذارند.

علی حسینی، یکی از فروشندگان لوازم‌التحریر در خیابان منتظری بیرجند، با اشاره به کاهش قدرت خرید مردم اظهار می‌کند: ما هم از گرانی کالاها رنج می‌بریم. افزایش قیمت‌ها باعث شده میزان تقاضا کاهش پیدا کند و مشتریان بیشتر سراغ کالاهای ضروری بروند. او نوسانات نرخ ارز، افزایش هزینه حمل‌ونقل و بالا رفتن هزینه تأمین کالا را از عوامل اثرگذار بر قیمت تمام‌شده عنوان می‌کند و می‌گوید فروشنده نیز کالایی را که با قیمت بالاتر تهیه کرده است، نمی‌تواند با نرخ سال گذشته عرضه کند؛ مسئله‌ای که در نهایت فشار آن هم بر فروشنده و هم بر مصرف‌کننده وارد می‌شود.

وقتی کیفیت قربانی قیمت می‌شود

یکی از پیامدهای افزایش قیمت‌ها در بازار امسال، گرایش بیشتر خانواده‌ها به کالاهای ارزان‌تر است. محصولاتی که شاید در زمان خرید هزینه اولیه کمتری روی دست خانواده بگذارند، اما در برخی موارد از دوام و کیفیت پایین‌تری برخوردارند و ممکن است دانش‌آموز در طول سال تحصیلی دوباره به خرید همان کالا نیاز پیدا کند. به این ترتیب، کاهش هزینه در مرحله نخست الزاماً به معنای کاهش هزینه نهایی نیست و ممکن است خانواده به دلیل خرابی یا فرسودگی زودهنگام یک محصول، ناچار به پرداخت هزینه دوباره شود.

این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که تنوع کالا در بازار لوازم‌التحریر و پوشاک دانش‌آموزی افزایش یافته و خانواده‌ها با گزینه‌های متعددی روبه‌رو هستند، اما توان خرید تعیین می‌کند که چه بخشی از این تنوع واقعاً در دسترس آنها باشد. برای خانواده‌هایی که چند دانش‌آموز دارند، این مسئله جدی‌تر است؛ چراکه هزینه خرید برای هر فرزند به صورت جداگانه محاسبه می‌شود و مجموع آن می‌تواند فشار قابل توجهی به بودجه خانوار وارد کند.

تعزیرات: با گران‌فروشی برخورد می‌کنیم

در شرایطی که خانواده‌ها از افزایش قیمت‌ها گلایه دارند، دستگاه‌های نظارتی نیز از آغاز طرح‌های ویژه برای کنترل بازار خبر داده‌اند. علی محدثی‌نژاد، مدیرکل تعزیرات حکومتی خراسان جنوبی، با اشاره به آغاز طرح ویژه نظارت بر بازار لوازم‌التحریر و نوشت‌افزار استان اظهار داشت که گشت‌های مشترک نظارتی تعزیرات حکومتی در کنار سایر دستگاه‌ها فعال شده است و نظارت بر فرآیند ثبت‌نام و دریافت شهریه مدارس نیز از شهریورماه با جدیت بیشتری دنبال می‌شود.

وی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرضروری به خانواده‌ها در آستانه سال تحصیلی جدید گفت: تهیه و تحمیل فهرست‌های نامتعارف لوازم‌التحریر توسط برخی مدارس علاوه بر ایجاد فشار مالی برای اولیا، می‌تواند به افزایش تقاضای غیرضروری و التهاب در بازار منجر شود؛ بنابراین باید از تحمیل هزینه‌هایی که ضرورت آموزشی ندارند، جلوگیری شود.

مدیرکل تعزیرات حکومتی خراسان جنوبی همچنین درباره تخلفات صنفی و گران‌فروشی کالا تأکید کرد که هرگونه افزایش خودسرانه قیمت تخلف محسوب می‌شود و در صورت مشاهده، برخورد قانونی و قضایی انجام خواهد شد. به گفته محدثی‌نژاد، در صورت تخلف متصدیان صنوف، علاوه بر برخورد قانونی، امکان لغو سهمیه و امتیاز فعالیت آنها در طرح‌های توزیعی نیز وجود دارد.

قرارگاه نظارت بر بازار؛ تجربه‌ای که به سایر استان‌ها رسید

محدثی‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه خراسان جنوبی در راه‌اندازی قرارگاه واحد نظارت و بازرسی اظهار داشت که مدل فعالیت این قرارگاه پس از انعکاس در سطح ملی و ارائه به معاون اول رئیس‌جمهور، برای اجرا به سایر استان‌های کشور نیز ابلاغ شده است.

وی گفت ابلاغیه این قرارگاه به استانداری واصل شده و ضروری است نشست‌های آن با حضور استاندار و مشارکت سایر کارگروه‌ها به شکل متمرکز، منطقه‌ای و صنفی ادامه پیدا کند. به گفته وی، بازرسی‌های منسجم و هم‌افزایی دستگاه‌های متولی در قالب این قرارگاه موجب شده است خراسان جنوبی بر اساس آمارهای رسمی کشوری در زمینه مهار و ثبت پایین‌ترین نرخ تورم در میان استان‌های کشور جایگاه ممتازی کسب کند و این عملکرد در جلسات ملی با حضور وزرا نیز مورد تقدیر قرار گرفته است.

مهر در راه است؛ اما جیب خانواده‌ها چقدر توان دارد؟

حالا در فاصله کوتاه باقی‌مانده تا بازگشایی مدارس، بازار بیرجند روزهای پرترافیکی را پشت سر می‌گذارد و خانواده‌ها در تلاش‌اند با هر میزان بودجه‌ای که در اختیار دارند، بخشی از نیازهای فرزندانشان را تأمین کنند. دانش‌آموزان همچنان با شوق به کیف‌ها و کفش‌های رنگارنگ نگاه می‌کنند و دفترهای تازه را ورق می‌زنند، اما پشت سر آنها والدینی ایستاده‌اند که باید میان خواسته فرزند و توان اقتصادی خانواده تعادل برقرار کنند.

آنچه در بازار این روزها بیشتر از همیشه به چشم می‌آید، تغییر رفتار خرید خانواده‌هاست؛ خریدهایی که زمانی بر پایه کیفیت، دوام و سلیقه انجام می‌شد، حالا بیش از هر چیز تابع قیمت شده است. خانواده‌ها ابتدا اقلام ضروری را انتخاب می‌کنند، سپس سراغ گزینه‌های ارزان‌تر می‌روند و اگر بودجه‌ای باقی ماند، خریدهای جانبی را انجام می‌دهند.

در این میان، نظارت جدی بر قیمت‌ها، جلوگیری از گران‌فروشی، ساماندهی زنجیره تأمین و کنترل هزینه‌های اضافی می‌تواند بخشی از فشار اقتصادی آغاز سال تحصیلی را کاهش دهد. «مهر» برای دانش‌آموزان باید فصل شوق بازگشت به مدرسه، دیدار دوباره دوستان و آغاز مسیر تازه‌ای از یادگیری باشد؛ اما برای بسیاری از خانواده‌ها، این روزها پیش از هر چیز فصل حساب‌وکتاب است، فصلی که در آن قیمت یک کیف، یک جفت کفش یا چند دفتر می‌تواند برنامه اقتصادی یک ماه خانواده را تغییر دهد.

انتهای پیام/254