آبکاری طلای ضریح امیرالمؤمنین؛ بافناوری بومی دانشگاه جامع امام حسین(ع)

به گزارش خبرگزاری مهر، برای اولین بار و مبتنی بر جدیدترین فناوری‌های مهندسی سطح، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام موفق شد بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین خط آبکاری طلای چندلایه جهان را برای بازسازی و احیای آثار تاریخی آستان مقدس علوی طراحی و اجرا نماید. این پروژه، نمونه‌ای کم‌نظیر از پیوند علم، معنویت و فناوری ملی در خدمت میراث اسلامی است.

احیای یکی از ارزشمندترین آثار تاریخ شیعه

‌تاج ضریح مطهر امیرالمؤمنین علیه السلام، نه‌تنها یک سازه هنری، بلکه بخشی از هویت تاریخی و عاطفی جهان تشیع به شمار می‌رود؛ اثری که در طول سده‌ها، بارها دچار فرسایش، خوردگی، نازک‌شدگی لایه‌ها و تخریب زیرساخت‌های نقره‌ای شده بود. متخصصین دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام با تکیه بر توان علمی خود، برای اولین بار در سطح استاندارد جهانی، فرآیند آبکاری با عمر هدف‌گذاری‌شده بیش از ۱۰۰ سال را طراحی کرده است؛ فرآیندی چندلایه و دقیق که هدف آن حفاظت بلندمدت این اثر تاریخی در برابر رطوبت، تنفس زائران، آلودگی‌های اسیدی و تنش‌های محیطی است.
خط تولید جدید شامل ۳۰ وان بزرگ صنعتی با ابعاد ۴ متر طول، ۱ متر عرض و ۱ متر عمق است؛ ساختاری که آن را به بزرگ‌ترین خط آبکاری طلای فعال در جهان تبدیل کرده است.

ترکیب این خط شامل:

– سامانه‌های چربی‌گیری سرد، گرم و التراسونیک- فعال‌سازی دو مرحله‌ای اسیدی و اگزالیک- مس‌کاری سیانوری و اسیدی
– نیکل نیمه‌براق و براق- سه مرحله طلای دقیق: Flash Gold – Gold Cyanide – Cobalt Hard Gold
– سامانه اختصاصی پسیو کرومات طلا- خط مستقل تولید نمک طلای ۲۴ عیار ویژه شارژ وان‌ها
در این پروژه هر لایه کارکرد مستقل و حیاتی دارد:
– مس سیانوری و اسیدی: ایجاد چسبندگی کامل با نقره‌های قدیمی و پرکردن خلل‌وفرج ناشی از قدمت قطعات.
– نیکل نیمه‌براق و براق: ساخت لایه‌ی مقاوم در برابر خوردگی و ایجاد سطحی یکنواخت برای طلای نهایی.
– طلای فلش: تثبیت سطح و جلوگیری از اکسیداسیون در ثانیه‌های اولیه تماس.
– طلای سیانوری خالص: ایجاد لایه اصلی طلا با ضخامت بالا و چسبندگی پایدار.
– طلای کبالت‌دار: افزایش مقاومت سایشی، سختی سطح و جلوگیری از مات‌شدگی در بلندمدت.
– پسیو کرومات طلا: فناوری بسیار کمیاب که پایداری شیمیایی سطح را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

چشم‌انداز بین‌المللی

‌با توجه به کیفیت لایه‌ها، ضخامت‌های بی‌سابقه و استانداردهای صنعتی به‌کاررفته، این خط آبکاری هم‌اکنون به عنوان یک مدل مرجع برای دیگر اماکن مقدس از جمله حرم‌های کربلا، کاظمین، سامرا، مشهد و حتی مراکز فرهنگی در کشورهای اسلامی مانند عربستان، کویت و عمان مطرح است.

قابل ذکر است، نتایج علمی و پژوهشی این پروژه در قالب مقاله‌ای تخصصی ارائه شد و در کنفرانس بین‌المللی «عتبات در گذر تاریخ» به داوری دانشگاه اصفهان سپرده شد. این طرح به‌عنوان مقاله ویژه در بخش فارسی انتخاب و معرفی شد و نشان‌دهنده جایگاه برجسته دانشگاه جامع امام حسین (ع) در عرصه پژوهش و نوآوری است.