آخرین وضعیت مناطق سیل‌زده زیراب/ ردّ سیلاب بر زمین‌های ‌شالی‌

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سوادکوه، بارش‌های شدید و ناگهانی در روزهای اخیر، بار دیگر چهره ناپایدار طبیعت در مناطق کوهستانی مازندران را به نمایش گذاشت؛ جایی که در دل ارتفاعات سرسبز سوادکوه، طغیان روان‌آب‌ها و جاری شدن سیلاب، آرامش روستاهای بخش زیراب را برای ساعاتی بر هم زد و خساراتی را به زیرساخت‌های روستایی، اراضی کشاورزی و واحدهای دامداری وارد کرد. در میان صدای خروشان آب و انبوه گل‌ولای و سنگ‌هایی که مسیرهای ارتباطی را درنوردیدند، روستاهای جمشیدآباد و کارسالار بیش از دیگر نقاط درگیر این حادثه شدند؛ مناطقی که حالا علاوه بر دغدغه جبران خسارات، چشم‌انتظار بازسازی زیرساخت‌هایی هستند که ضعف و فرسودگی آن‌ها در برابر نخستین فشار جدی طبیعت آشکار شد.

وقوع سیلاب در این مناطق، بار دیگر مسئله تاب‌آوری زیرساخت‌های روستایی در برابر حوادث طبیعی را به یکی از دغدغه‌های جدی مدیریت بحران در استان تبدیل کرده است. از خسارت به زمین‌های تازه نشاکاری‌شده و آسیب به واحدهای شیلات و دامداری گرفته تا انسداد راه‌های روستایی، تخریب بخشی از پل‌های ارتباطی و حتی شکستگی خطوط انتقال آب، همگی بخشی از پیامدهای بارندگی شدیدی است که طی مدت کوتاهی بخش‌هایی از زیراب را درگیر کرد.

با این حال، همزمان با وقوع این بحران، حضور سریع نیروهای امدادی، دستگاه‌های اجرایی، دهیاران، شوراهای محلی و همراهی مردم منطقه، نقش مهمی در کنترل شرایط و جلوگیری از گسترش خسارات ایفا کرد. عملیات بازگشایی مسیرها، پاکسازی راه‌های مسدود شده، بررسی خسارات و آغاز پیگیری‌ها برای تخصیص اعتبارات بازسازی، اکنون در دستور کار مسئولان قرار دارد.

علی لطفی، بخشدار بخش زیراب شهرستان سوادکوه، در گفت‌وگویی تفصیلی با خبرنگار تسنیم، ضمن تشریح جزئیات حادثه، از آخرین وضعیت مناطق آسیب‌دیده، میزان خسارات وارد شده، اقدامات فوری دستگاه‌های مسئول و برنامه‌های پیش‌بینی شده برای ترمیم زیرساخت‌های تخریب‌شده سخن گفت که از نظر خوانندگان تسنیم می‌گذرد:

تسنیم: آقای لطفی، در ابتدا بفرمایید بارندگی‌های اخیر چه شرایطی را در بخش زیراب رقم زد و از چه زمانی وضعیت بحرانی شد؟

لطفی: در روزهای اخیر شاهد بارش‌های سنگین و کم‌سابقه‌ای در بخش زیراب بودیم که در مدت زمان کوتاهی حجم زیادی از آب وارد رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مسیرهای فرعی شد. شدت بارندگی به اندازه‌ای بود که ظرفیت برخی کانال‌های هدایت آب و حتی سازه‌های موجود برای کنترل این حجم از روان‌آب‌ها پاسخگو نبود و همین مسئله منجر به وقوع سیلاب در برخی نقاط شد.

یکی از اصلی‌ترین کانون‌های بحران، محدوده روستاهای جمشیدآباد و کارسالار بود. در این منطقه، به‌ویژه در ورودی روستای جمشیدآباد به سمت تقاطع ورود به روستای کارسالار، یک پل وجود دارد که متأسفانه تحت فشار شدید جریان آب و به دلیل محدودیت‌های ساختاری، دچار آسیب شد و همین مسئله شرایط را پیچیده‌تر کرد.

در واقع، آنچه اتفاق افتاد تنها یک آب‌گرفتگی ساده نبود؛ حجم بالای آب، همراه با گل‌ولای، سنگ و شاخه‌های درختان، باعث شد مسیرهای دسترسی تحت تأثیر قرار بگیرند و در برخی نقاط حتی امکان عبور و مرور برای ساعاتی به‌طور کامل مختل شود. از همان لحظات ابتدایی، ستاد مدیریت بحران محلی فعال شد و با هماهنگی دستگاه‌های مختلف، اقدامات اولیه برای کنترل شرایط آغاز شد.

تسنیم: مهم‌ترین خسارت‌هایی که تاکنون برآورد شده مربوط به چه بخش‌هایی است؟

لطفی: بر اساس ارزیابی‌های اولیه که همچنان توسط کارشناسان دستگاه‌های مرتبط در حال انجام است، بیشترین خسارت‌ها در دو حوزه اصلی کشاورزی و دامداری بوده است؛ دو حوزه‌ای که ستون اصلی معیشت بسیاری از خانوارهای روستایی این منطقه را تشکیل می‌دهند.

در بخش تولیدی، یک واحد شیلات در اثر ورود سیلاب و افزایش ناگهانی حجم آب دچار خسارت شد. همچنین سه واحد دامداری نیز به دلیل ورود آب و تخریب بخشی از تأسیسات یا آسیب به تجهیزات و محیط نگهداری دام‌ها متضرر شده‌اند.

اما شاید یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها مربوط به اراضی کشاورزی باشد. بخشی از زمین‌های اطراف جاده که به‌تازگی عملیات نشاکاری در آن‌ها انجام شده بود، بر اثر ورود گل‌ولای و آب‌گرفتگی آسیب دیدند. این مسئله برای کشاورزانی که در آغاز فصل کشت قرار دارند، از نظر اقتصادی فشار مضاعفی ایجاد می‌کند؛ چرا که هزینه‌های اولیه انجام شده و حالا بخشی از این زحمات در معرض از بین رفتن قرار گرفته است.

ما تلاش می‌کنیم با جمع‌بندی دقیق میزان خسارات و ارسال گزارش‌های کارشناسی به مراجع بالادستی، زمینه حمایت‌های لازم و جبران بخشی از این خسارت‌ها را فراهم کنیم.

تسنیم: یکی از نگرانی‌های مردم در چنین شرایطی، وضعیت راه‌های ارتباطی است. اکنون شرایط محورهای روستایی چگونه است؟

لطفی: کاملاً درست است. در شرایط بحرانی، باز بودن راه‌های ارتباطی اهمیت بسیار بالایی دارد؛ هم برای تردد مردم و هم برای دسترسی نیروهای امدادی و خدمات‌رسان.

در جریان این سیلاب، آورده‌های ناشی از آب شامل گل، سنگ و بقایای طبیعی باعث شد ورودی روستای جمشیدآباد عملاً مسدود شود. با هماهنگی فوری که با اداره راهداری و شهرداری زیراب انجام شد، دو دستگاه بولدوزر و لودر به منطقه اعزام شدند و عملیات پاکسازی و بازگشایی مسیر آغاز شد.

خوشبختانه بخش زیادی از مسیر در مدت کوتاهی باز شد، اما در مورد محور ورودی روستای کارسالار شرایط متفاوت بود. پل موجود در این مسیر به دلیل اینکه از ابتدا به‌صورت غیراستاندارد ساخته شده و هم‌سطح جاده قرار داشت، در برابر فشار سیلاب مقاومت کافی نداشت و آسیب جدی دید.

با توجه به اینکه عبور خودروها از این پل می‌توانست خطرآفرین باشد، تصمیم گرفتیم به‌صورت موقت محور را مسدود کنیم تا جان مردم به خطر نیفتد. در حال حاضر مردم از مسیر جایگزین برای رفت‌وآمد استفاده می‌کنند و اطلاع‌رسانی لازم نیز به ساکنان انجام شده است.

تسنیم: درباره وضعیت این پل و برنامه بازسازی آن چه اقداماتی در دست انجام است؟

لطفی: واقعیت این است که حادثه اخیر بار دیگر ضعف برخی زیرساخت‌های قدیمی و غیراستاندارد را به ما یادآوری کرد. پل ورودی روستای کارسالار از جمله همین موارد است که پیش از این نیز نیازمند بازنگری و اصلاح بود.

به دلیل هم‌سطح بودن سازه با جاده و نبود ظرفیت کافی برای عبور حجم بالای آب، سیلاب اخیر آسیب جدی به آن وارد کرد. ما بلافاصله موضوع را به اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای و همچنین اداره کل مدیریت بحران استان گزارش کردیم و درخواست تخصیص اعتبار برای بازسازی اصولی این مسیر را ارائه داده‌ایم.

البته روند کار به این صورت است که ابتدا باید کارشناسان فنی به منطقه اعزام شوند، ارزیابی‌های میدانی انجام شود، میزان خسارت و نوع مداخله مورد نیاز مشخص شود و سپس بر اساس آن اعتبار لازم اختصاص پیدا کند.

تلاش ما این است که بازسازی صرفاً به ترمیم موقت محدود نشود، بلکه سازه‌ای مقاوم‌تر و اصولی‌تر احداث شود تا در آینده در برابر چنین حوادثی تاب‌آوری بیشتری داشته باشد.

تسنیم: چه زمانی اقدامات عملی برای تثبیت شرایط و بهبود مسیرها آغاز می‌شود؟

لطفی: بخشی از اقدامات اضطراری از همان ساعات اولیه آغاز شده و همچنان ادامه دارد، اما از روز دوشنبه وارد مرحله جدیدی از عملیات خواهیم شد.

در این مرحله، علاوه بر تکمیل پاکسازی مسیرها، اقداماتی برای تثبیت وضعیت محورهای آسیب‌دیده، بررسی نقاط مستعد خطر و فراهم‌سازی شرایط ایمن برای تردد انجام خواهد شد.

همچنین دستگاه‌های تخصصی، بررسی‌های فنی خود را درباره سازه‌های آسیب‌دیده انجام می‌دهند تا روند بازسازی با سرعت بیشتری وارد فاز اجرایی شود. هدف ما این است که مردم کمترین اختلال را در زندگی روزمره خود تجربه کنند.

تسنیم: چه دستگاه‌ها و نیروهایی در مدیریت این بحران مشارکت داشتند؟

لطفی: خوشبختانه از همان لحظات ابتدایی، همکاری بسیار خوبی میان دستگاه‌های مختلف شکل گرفت. جمعیت هلال احمر، اداره راهداری، شهرداری زیراب، اداره آب و فاضلاب، دهیاران و شوراهای اسلامی روستاها، حوزه امام علی(ع) سپاه شهرستان و همچنین خود مردم منطقه، همگی با روحیه مسئولیت‌پذیری و همدلی وارد میدان شدند.

یکی از مشکلات جانبی این حادثه، شکستگی برخی خطوط انتقال آب بود که کارشناسان اداره آبفا بلافاصله وارد عمل شدند و در حال ترمیم شبکه هستند تا خللی در تأمین آب شرب مردم ایجاد نشود.

واقعاً باید از مشارکت مردم محلی نیز قدردانی کرد؛ در بسیاری از نقاط، پیش از رسیدن تجهیزات سنگین، همین مردم بودند که با امکانات ابتدایی برای باز کردن مسیرها و کمک به همسایگان خود وارد عمل شدند.

تسنیم: آیا در دیگر نقاط بخش زیراب نیز خساراتی گزارش شده است؟

لطفی: بله، علاوه بر جمشیدآباد و کارسالار، در چند محور دیگر نیز شاهد حوادث ناشی از بارندگی بودیم. در برخی مسیرها سقوط سنگ و درخت رخ داد که با ورود سریع دهیاران و شوراهای محلی، پاکسازی انجام شد و مسیرها بازگشایی شدند.

همچنین در محور ورودی روستای کنیج‌کلا، لغزش زمین رخ داد که خوشبختانه به سرعت مدیریت شد و اجازه ندادیم انسداد طولانی‌مدت ایجاد شود.

این اتفاقات نشان می‌دهد که در مناطق کوهستانی مانند زیراب، علاوه بر خطر سیلاب، مسئله رانش زمین و سقوط سنگ نیز باید به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد و در برنامه‌ریزی‌های آینده، اقدامات پیشگیرانه تقویت شود.

تسنیم: اگر نکته پایانی دارید بفرمایید.

لطفی: مهم‌ترین نکته این است که در چنین شرایطی، حفظ آرامش عمومی و همکاری مردم با دستگاه‌های اجرایی اهمیت بسیار زیادی دارد. خوشبختانه مردم منطقه همکاری بسیار خوبی داشتند و همین مسئله روند مدیریت بحران را تسهیل کرد.

از سوی دیگر، این حادثه بار دیگر ضرورت توجه جدی‌تر به مقاوم‌سازی زیرساخت‌های روستایی، اصلاح پل‌ها و مسیرهای آسیب‌پذیر و تقویت آمادگی در برابر حوادث طبیعی را نشان داد.

امیدواریم با حمایت مسئولان استانی و ملی، بتوانیم ضمن جبران خسارات مردم، زیرساخت‌هایی ایمن‌تر و پایدارتر برای آینده منطقه فراهم کنیم تا در مواجهه با چنین رخدادهایی، آسیب‌پذیری کمتری داشته باشیم.

انتهای پیام/