روانشناسی بالینی (Clinical Psychology) شاخهای مهم از روانشناسی است که به درک، پیشبینی و درمان نابهنجاری، ناتوانی و آشفتگیهای شناختی، هیجانی، زیستشناختی، روانشناختی، اجتماعی و رفتاری کمک میکند و در گسترهٔ وسیعی از جمعیتهای در جستجوی درمان کاربرد دارد. (رزنیک، ۱۹۹۱).
یکی از اهداف مهم روانشناسی بالینی، تشخیص دقیق مشکلات روانی و ارائه معنابخش و علمی برای این اختلالات است که به کمک مصاحبههای بالینی، آزمونهای روانسنجی و ارزیابیهای رفتاری انجام میشود. این رشته بر پیشگیری و درمان تاکید دارد و مداخلات درمانی متنوعی ارائه میکند که شامل رفتار درمانی، رواندرمانی و درمانهای مبتنی بر شواهد علمی است.[2][3]
در مقایسه با پزشکی روانپزشکی، روانشناسان بالینی عمدتاً از طریق رواندرمانی و ارزیابیهای تخصصی به درمان میپردازند و معمولاً مجوز تجویز دارو ندارند مگر در چند ایالت محدود آمریکا. روانشناسان بالینی بر مبنای شواهد علمی و مطالعات تحقیقاتی، روشهای درمانی را تطبیق میدهند و به توسعه دانش روانشناسی بالینی نیز کمک میکنند.[4][2]
آموزش در روانشناسی بالینی بسیار تخصصی و تلفیقی است که علاوه بر آموزش نظری، زمینههای عملی ارزیابی، تشخیص و درمان را شامل میشود. در کشورهای آلمانی زبان مانند آلمان و اتریش، آموزش این رشته معمولاً در سطح کارشناسی ارشد و دکترا انجام میشود و تمرکز بیشتری بر رواندرمانی دارد.[1][4]
روانشناسان بالینی در محیطهای متنوعی مانند بیمارستانها، کلینیکها، مراکز مشاوره، مدارس، زندانها و سازمانهای مختلف فعالیت میکنند. آنان با انواع جمعیتها و مسائل متنوع روانی از جمله اختلالات شخصیتی، اضطراب، افسردگی، اعتیاد و مشکلات رفتاری کار میکنند.[6][4]
در مراکز آموزشی آلمانی زبان، روانشناسان بالینی تأکید زیادی بر تعامل بین انسان و محیط اجتماعی و فرهنگی دارند و کارشان را در چارچوبی گستردهتر از صرفاً درمان میبینند. جنبههای اخلاقی، حقوقی و حرفهای نیز بخشی از آموزش آنهاست.[1]
روانشناسی بالینی نقش مهمی در پژوهش علمی دارد و بسیاری از روانشناسان بالینی در آزمایشگاهها یا محیطهای پژوهشی به مطالعه فرآیندهای روانی، ارزیابی اثربخشی درمانها و توسعه روشهای نوین درمان میپردازند.[4]
در آلمان، روانشناسی بالینی بخشی از نظام بهداشت روان بوده و روابط نزدیکی با رشتههای دیگر پزشکی و روانپزشکی دارد. روانشناسان بالینی اغلب به عنوان عضوی از تیم درمانی چندرشتهای فعالیت میکنند.[1]
مطالعات روانشناسی بالینی در کشورهای انگلیسیزبان تحت استانداردهای علمی سخت گیرانه و تاکید بر درمانهای مبتنی بر شواهد انجام میگیرد و چارچوب حرفهای مشخصی دارد که شامل آموزش، ثبتنام حرفهای و توسعه مهارتهای بالینی است.[3]
روانشناسان بالینی به شکل تخصصی آموزش میبینند که چگونه مداخلات مناسب را برای مشکلات مختلف روانی انتخاب و اجرا کنند و همچنین توانمندی در برقراری رابطه درمانی موثر از ویژگیهای برجسته آنهاست.[3][6]
روانشناسی بالینی به عنوان یک رشته میانرشتهای، از دانشهای روانشناسی، زیستپزشکی، جامعهشناسی و حتی فلسفه بهره میگیرد تا به درک جامعتری از انسان برسد و راهکارهای درمانی نوآورانه ارائه دهد.[1]
یکی از ویژگیهای مهم این رشته، گستردگی سنی بیماران است؛ روانشناسان بالینی میتوانند با بیماران در تمام گروههای سنی از کودکان تا سالمندان کار کنند و به مشکلات متفاوت آنها پاسخ دهند.[3]
از سوی دیگر، روانشناسان بالینی باید مهارتهای ویژهای در مدیریت استرسهای شغلی و هیجانی داشته باشند، زیرا در مواجهه با بیماران با مشکلات عمیق روانی قرار میگیرند و مسئولیت سنگینی در کمک به بهبود زندگی آنها دارند.[1] روانشناسی بالینی در آلمان همچنین به عنوان رشتهای شناخته شده در نظامهای بهداشت و درمان بهصورت مجزا از روانپزشکی و سایر رشتههای روانی به رسمیت شناخته شده است و مدارک تخصصی خاصی برای فعالیت در این حوزه صادر میشود.[1] در نهایت، این رشته برای افرادی که به دنبال کمک به دیگران در بهبود مشکلات روانی و ارتقای سلامت روان هستند، فرصتهای شغلی گستردهای در حوزههای درمان، آموزش، پژوهش و مشاوره فراهم میکند، که در کشورهای انگلیسی و آلمانی زبان از اهمیت و اعتبار بالایی برخوردار است.[4][3][1]
[1](https://www.sciencedirect.com/topics/psychology/clinical-psychology) [2](https://en.wikipedia.org/wiki/Clinical_psychology) [3](https://www.apa.org/ed/graduate/specialize/clinical) [4](https://www.britannica.com/science/clinical-psychology) [5](https://study.com/academy/lesson/what-is-clinical-psychology-lesson-quiz.html) [6](https://www.alliant.edu/blog/what-clinical-psychology) [7](https://www.merriam-webster.com/dictionary/clinical%20psychologist) [8](https://www.merriam-webster.com/dictionary/clinical%20psychology) [9](https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/clinical-psychology) [10](https://en.wikipedia.org/wiki/Psychology)
پژوهشگران میگویند تشخیص بیماری اوتیسم پس از شیوع و فروکش کردن بیماری کووید-۱۹ افزایش یافته است، اما نه به آن دلیلی که اغلب مردم فکر میکنند.
دانشمندان میگویند روابط عاشقانه برخلاف تصور رایج، از الگوهای قابل اندازهگیری و حتی معادلات ریاضی پیروی میکنند .این پژوهش که در «ساینس تک دیلی» منتشر شده حاصل بیش از سی سال تحقیق درباره تغییر احساسات و پایداری روابط انسانی است.
همزمان با آغاز تردد زائران اربعین حسینی، موکب سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور بههمت شورای استانی ایلام، بهعنوان نخستین موکب این سازمان در پایانه مرزی مهران فعالیت خود را آغاز کرد.
پژوهشگران با بررسی ۵۷ مطالعه تصویربرداری مغزی دریافتند که اختلالات خواب با تغییرات ساختاری در مناطقی از مغز مرتبط هستند که توجه، تصمیمگیری و کنترل هیجانات را بر عهده دارند.
Δ