صادرات خودروهای برقی چین در سال ۲۰۲۵ رکورد تازهای ثبت کرد، اما پشت این جهش، رقابت خشن داخلی و فشار قیمت نهفته است؛ جایی که بازار جهانی به مسیر فرار خودروسازان چینی تبدیل شده است.
صنعت خودروهای برقی چین در سال ۲۰۲۵ شاهد رشد چشمگیر صادرات بود؛ بهطوری که خودروسازان چینی توانستند بیش از ۳.۴۳ میلیون دستگاه خودرو برقی را به بازارهای جهانی ارسال کنند، رقمی که نسبت به سال قبل نزدیک به ۷۵ درصد افزایش داشته است. این رشد بیسابقه، نه تنها جایگاه چین را بهعنوان بزرگترین صادرکننده خودروهای برقی در جهان تثبیت میکند، بلکه نشانهای از تغییر جهت استراتژیک صنعت خودرو این کشور است که با فشار داخلی و رقابت قیمت روبهروست.
یکی از مهمترین عوامل پشت این جهش صادرات، فشار رقابتی در بازار داخلی چین است. کاهش یارانههای دولتی و جنگ شدید قیمتها در بازار داخلی باعث شده حاشیه سود شرکتها به شدت فشرده شود و تولیدکنندگان برای حفظ مقیاس تولید، بخش مهمی از توجه خود را به بازارهای خارجی معطوف کنند. همین فشار رقابتی باعث شده بیش از ۴۰۰ برند خودروی برقی از سال ۲۰۱۸ تاکنون از بازار خارج شوند و برخی فعالان صنعت، سال ۲۰۲۶ را «نبرد نهایی» رقابت توصیف کنند.
این تحولات همسو با دادههای دیگر نشان میدهد که چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۲.۹ میلیون خودروی برقی را در بازار داخلی فروخته که بیش از ۶۲ درصد از کل فروش جهانی را به خود اختصاص داده است. این میزان رشد، در کنار فشار برای گسترش صادرات، تصویر روشنتری از نحوه تحولات بازار جهانی ارائه میدهد.
بازار هدف صادرکنندگان چینی تنها به کشورهای همسایه محدود نشده است. گزارشها نشان میدهد خودروهای برقی چینی در اروپا، آمریکای لاتین، جنوبشرق آسیا، آفریقا و خاورمیانه نیز حضور قابلتوجهی پیدا کردهاند و حتی سهم آنها در بازار خودروهای برقی اروپایی در سال گذشته نزدیک به ۱۹ درصد بوده است. این گسترش، پاسخ مستقیم به فشار قیمت و رقابت داخلی است و نشان میدهد شرکتها به دنبال تنوعبخشی به بازارها و کاهش خطرات ناشی از کندی رشد فروش داخلی هستند.
در عین حال، گزارشها همچنین نشان میدهند که رقابت داخلی و کاهش تقاضا در بازار چین در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه دارد و با وجود افزایش فرصتهای صادراتی، تولیدکنندگان با چالشهایی مانند کاهش تقاضا در بازار داخلی و فشار برای کاهش قیمتها مواجه هستند.
این مجموعه تحولات دو پیام کلیدی دارد:
۱) صادرات خودروهای برقی چینی دیگر یک پدیده نوظهور نیست، بلکه جزء جداییناپذیر استراتژی رشد این صنعت شده است.
۲) رقابت شدید داخلی و فشار برای کاهش قیمت باعث شده صادرات به یکی از ابزارهای کلیدی برای مدیریت ظرفیت تولید و حفظ مقیاس شود.
بنابراین، رشد صادرات خودروهای برقی چین را باید نه فقط یک آمار بلند، بلکه نمونهای از سازگاری یک صنعت بزرگ با تغییرات شدید بازار داخلی و رقابت جهانی دانست. این روند میتواند رقابت قیمت در بازارهای هدف را تشدید کند و برندهای غیرچینی را وادار به بازنگری در استراتژیهای تولید و فروش کند.
نمایشگاه خودرو تهران فقط روایت فاصله درآمدی مردم با خودروهای روی سکوها نیست. برای بعضی خودروها حتی نزدیکشدن و لمسکردن هم ممکن نیست؛ خودروهایی که قرار است در بازار ایران فروخته شوند، اما در نمایشگاه بیشتر شبیه اشیای نمایشیاند.
افت دلار تا زیر ۲۳۰ هزار تومان، بازار خودرو را هم اندکی نزولی کرد، اما نه آنقدر که بتوان از تغییر روند سخن گفت. رکود همچنان حرف اول را میزند؛ بازاری که بیشتر تماشاگر دارد تا خریدار، مگر در خودروهای خاص و میلیاردی که داستان کاملاً متفاوت است.
وقتی نمودار توزیع خودرو در دهکهای مختلف بررسی میشود، مشاهده میکنیم که در دهک اول حدود 2درصد جامعه خودرو دارند اما در دهک دهم حدود 2درصذ خودرو ندارند.
اظهارات اخیر درباره افزایش قیمت بنزین، یک سؤال مهم را دوباره مطرح کرده است: آیا سیاست فعلی سوخت واقعاً به شکل یکسان به همه خودروها و مصرفکنندگان فشار وارد میکند؟ در شرایطی که دولت از ناترازی بنزین، کنترل مصرف و ضرورت اسقاط خودروهای فرسوده میگوید، تفاوت شدید مصرف سوخت میان خودروهای قدیمی و خودروهای کممصرف، هیبریدی و برقی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
Δ