فرخ‌فال:میراث علمی وحکمرانی امام شهید نیازمند پژوهش‌های چند دهه‌ای است

به گزارش خبرنگار مهر،حجت الاسلام والمسلمین محمد فرخ‌فال ظهر چهارشنبه در نشست تبیینی اندیشه و حکمرانی امام شهید با تسلیت ایام اربعین تشییع و تدفین رهبر و امام شهید اظهار داشت: فقدان این شخصیت بزرگ، اندوهی سنگین بر دل امت اسلامی و مردم برجای گذاشته است و آثار و ابعاد این ضایعه را نمی‌توان در مدت کوتاهی بررسی و ارزیابی کرد.

وی با بیان اینکه عظمت شخصیت امام شهید در عرصه‌های گوناگون علمی، سیاسی، اجتماعی و حکمرانی اسلامی ابعاد گسترده‌ای دارد، افزود: برای شناخت دقیق این شخصیت باید از زوایای مختلف به زندگی، اندیشه، دیدگاه‌ها و اقدامات ایشان نگریست و نمی‌توان این مجموعه گسترده را در قالب یک یا چند برنامه و نشست تبیینی خلاصه کرد.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه‌های علمیه ادامه داد: گذشت سال‌ها و حتی دهه‌ها برای شناخت همه ابعاد شخصیت امام شهید ضروری است و نسل‌های آینده نیز باید با آثار، اندیشه‌ها و خدمات ایشان به امت اسلام، نظام جمهوری اسلامی و حوزه‌های علمیه آشنا شوند.

فرخ‌فال با اشاره به ضرورت ورود جدی مراکز علمی و پژوهشی به این موضوع گفت: حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، مؤسسات علمی و پژوهشگران باید ابعاد مختلف شخصیت این عالم و رهبر شهید را به صورت مستمر بررسی کنند و اسناد، دیدگاه‌ها و رخدادهای مرتبط با ایشان را برای استفاده نسل‌های آینده ثبت و تحلیل کنند.

عظمت امام شهید باید در پژوهش‌های تاریخی بازخوانی شود

وی در ادامه با اشاره به جایگاه علمی و معنوی امام شهید بیان کرد: عظمت برخی شخصیت‌ها به گونه‌ای است که شدت ظهور و نورانیت آنان، شناخت کامل ابعاد وجودی‌شان را برای همگان دشوار می‌کند و برای درک صحیح این بزرگی باید زمان و فرصت بیشتری در اختیار پژوهشگران قرار گیرد.

فرخ‌فال شهادت این مرجع بزرگ و رهبر شهید را از صدمات سنگین واردشده بر پیکره اسلام و انقلاب دانست و اظهار داشت: این ضایعه از جمله رخدادهایی است که آثار آن باید در ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد و جامعه علمی و حوزوی وظیفه دارد اجازه ندهد ابعاد این حادثه مهم در گذر زمان مورد غفلت قرار گیرد.

وی با اشاره به برگزاری آیین‌های تشییع و تدفین امام شهید در ایران و عراق گفت: گستردگی حضور مردم در این مراسم، خود موضوعی مهم برای مطالعه تاریخی و اجتماعی است و هنوز زوایای مختلف این رخداد آن‌گونه که شایسته است مورد بررسی قرار نگرفته است.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه‌های علمیه افزود: حضور گسترده مردم در تهران، قم، مشهد و شهرهای مختلف عراق به‌ویژه نجف و کربلا نشان داد که این حادثه تنها یک رویداد محدود به یک منطقه یا یک جامعه نبود و ابعاد آن در سطح امت اسلامی قابل بررسی است.

فرخ‌فال خاطرنشان کرد: استقبال مردم عراق از مراسم تشییع و علاقه آنان برای حضور در این آیین‌ها، برخی برداشت‌ها و تحلیل‌های پیشین درباره جایگاه و میزان محبوبیت رهبر ایران در جهان اسلام را با واقعیت‌های جدیدی مواجه کرد و ضرورت بررسی علمی این رخداد را افزایش داد.

تشییع امام شهید باید با نگاه تاریخی بررسی شود

وی با اشاره به برگزاری نماز بر پیکر امام شهید در نجف اظهار داشت: این مراسم در صحن امیرالمؤمنین علیه‌السلام، یادآور آیین‌های باشکوه اقامه نماز بر پیکر مراجع بزرگ شیعه از جمله امام خمینی و آیت‌الله العظمی بروجردی بود و از نظر تاریخی و اجتماعی ظرفیت بررسی‌های گسترده‌ای دارد.

فرخ‌فال تأکید کرد: پژوهشگران، محققان و تاریخ‌نگاران باید ابعاد مختلف تشییع و تدفین امام شهید در ایران و عراق را ثبت و تحلیل کنند و حضور مردم در این مراسم‌ها را به عنوان بخشی از تاریخ معاصر امت اسلامی مورد توجه قرار دهند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به اهتمام امام شهید نسبت به حوزه‌های علمیه اشاره کرد و گفت: پس از انتصاب به رهبری و در نخستین سفر ایشان به قم، موضوع سیاست‌گذاری و مدیریت حوزه‌های علمیه با نگاه جامع مورد توجه قرار گرفت و این رویکرد در سفرهای بعدی نیز دنبال شد.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه‌های علمیه افزود: تحول حوزه‌های علمیه، تدوین اسناد چشم‌انداز و برنامه‌های جامع و همچنین تقویت زیرساخت‌های آموزشی، پژوهشی و تربیتی از جمله محورهایی بود که در این مسیر مورد توجه قرار گرفت و برای حرکت حوزه به سمت پویایی بیشتر دنبال شد.

فرخ‌فال با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط حوزه‌های علمیه با علمای بلاد ادامه داد: ایجاد ارتباط تنگاتنگ میان حوزه و علمای مناطق مختلف، افزایش پویایی حوزه و تقویت تشکیلات اثرگذار، از جمله موضوعاتی بود که در مسیر حرکت تمدن‌ساز حوزه‌های علمیه مورد تأکید قرار گرفت.

حوزه باید برای حرکت تمدن‌ساز آماده شود

وی همچنین به جایگاه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اشاره کرد و اظهار داشت: امام شهید بر پویایی، صلابت و انجام مأموریت‌های مهم جامعه مدرسین تأکید داشتند و در سفر ده‌روزه خود به قم نیز در دو نوبت با اعضای این مجموعه دیدار و گفت‌وگو کردند.

فرخ‌فال با اشاره به مجموعه مباحث حوزه پیشرو و سرآمد گفت: این مجموعه را می‌توان از جمله اسناد مهم و راهبردی در عرصه روحانیت دانست که ظرفیت آن را دارد تا به عنوان منشوری برای تبیین اهداف، وظایف و مسیر آینده حوزه‌های علمیه مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: مباحث مرتبط با حوزه پیشرو و سرآمد در مقاطع مختلف و مناسبت‌های گوناگون مطرح شده بود اما در این مجموعه تلاش شد این دیدگاه‌ها در قالبی منسجم‌تر گردآوری شود تا مسیر حرکت حوزه‌های علمیه با نگاهی عمیق‌تر و جامع‌تر تبیین شود.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه‌های علمیه با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب اظهار داشت: این بیانیه برای آینده نظام اسلامی و حرکت جامعه در مسیر حکمرانی دینی، اسلامی و تمدن‌سازی، یک نقشه راه ترسیم کرده است و در نهایت مسیر حرکت به سمت احیای تمدن اسلامی و زمینه‌سازی برای ظهور ولی‌عصر علیه‌السلام را مورد توجه قرار می‌دهد.

فرخ‌فال تأکید کرد: مؤسسات علمی، اندیشمندان و صاحبان قلم باید ابعاد سفرهای رسمی امام شهید به قم و همچنین اسناد، دیدگاه‌ها و مطالبی را که در جریان این سفرها مطرح شده است، با دقت مورد بررسی قرار دهند تا میراث فکری و مدیریتی این دوره به شکل صحیح به نسل‌های آینده منتقل شود.

ولایت ستون استحکام حکمرانی اسلامی است

وی با اشاره به تجربه حضور خود در سفر ده‌روزه امام شهید به قم گفت: در آن سفر موضوعات مختلف مرتبط با روحانیت و حوزه‌های علمیه مورد توجه قرار گرفت و برای حرکت رو به جلو و تمدن‌ساز حوزه در حوزه‌های گوناگون، مباحث متعددی مطرح و مسیرهای لازم مورد توجه قرار گرفت.

فرخ‌فال در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر جایگاه ولایت در نظام حکمرانی اسلامی بیان کرد: جامعه حوزوی و آحاد مردم باید جایگاه ولایت را در هدایت جامعه و استحکام حکمرانی اسلامی به خوبی بشناسند و نسبت خود را با این اصل مهم به درستی تعریف کنند.

وی با استناد به بیانات امیرالمؤمنین علیه‌السلام درباره جایگاه ولایت در حکمرانی اسلامی افزود: ولایت در ساختار حکمرانی اسلامی به منزله عمود و محور استحکام آن است و کنار گذاشتن این محور می‌تواند زمینه‌ساز انحراف و آسیب‌های گسترده در مسیر جامعه اسلامی شود.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه‌های علمیه با اشاره به روایتی از امام صادق علیه‌السلام درباره ارکان اسلام گفت: یکی از آسیب‌هایی که تاریخ اسلام شاهد آن بوده، این است که مردم نماز، روزه، حج و زکات را پذیرفتند اما ولایت را رها کردند، در حالی که ولایت نقشی اساسی در استقرار و استحکام حکمرانی اسلامی دارد.

فرخ‌فال تأکید کرد: امروز خواص، فرهیختگان، حوزه‌های علمیه و همه اقشار جامعه باید نسبت به جایگاه ولایت شناخت دقیق داشته باشند و این موضوع در شرایطی که رهبرمان به شهادت رسیده است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

نباید از ولایت جلوتر یا از آن عقب‌تر حرکت کنیم

وی با اشاره به سخنان امیرالمؤمنین علیه‌السلام درباره آسیب‌های ناشی از افراط و تفریط در نسبت با ولایت اظهار داشت: در مسیر حرکت جامعه اسلامی نه باید از ولایت جلو افتاد و نه از آن عقب ماند و هر دو وضعیت می‌تواند جامعه را با آسیب مواجه کند.

فرخ‌فال افزود: در شرایط کنونی باید در کنار ولایت با صبوری، متانت و دقت حرکت کرد و مطالبی را که ممکن است در ذهن افراد شکل بگیرد، بدون بررسی و تحلیل صحیح در جامعه منتشر نکرد.

وی تصریح کرد: همه باید مطیع ولایت باشیم و پیش از آنکه برداشت یا تحلیلی را مطرح کنیم، لازم است موضوع را به دقت بررسی کرده و نسبت به حقیقت امر شناخت پیدا کنیم.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: اگر حقیقت مسیر را به درستی بشناسیم، درمی‌یابیم که حرکت امیرالمؤمنین علیه‌السلام، ائمه اطهار علیهم‌السلام، امام خمینی، امام شهید و مسیرهایی که امروز در نظام اسلامی دنبال می‌شود، در یک امتداد قرار دارد و این مسیر در نهایت به ظهور امام زمان علیه‌السلام منتهی خواهد شد.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام جامعه حوزوی و عمومی ادامه داد: حوزه‌های علمیه و فرهیختگان باید در شرایط کنونی با شناخت صحیح از وظایف خود، در کنار مردم حضور داشته باشند و در مسیر تقویت جامعه اسلامی و حرکت تمدن‌ساز ایفای نقش کنند.

روحانیت باید در کنار مردم بماند

فرخ‌فال در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به حضور گسترده مردم در مراسم تشییع امام شهید در ایران و عراق اظهار داشت: این حضور نشان داد که پیوند عاطفی و اعتقادی با این شخصیت تنها به جامعه ایران محدود نبوده و مردم عراق نیز با حضور خود در مراسم، همراهی و ارادتشان را به نمایش گذاشتند.

وی گفت: حضور گسترده مردم در این مراسم مسئولیت روحانیت، حوزه‌های علمیه، فرهیختگان و خواص را نیز بیشتر می‌کند و آنان باید در کنار مردم در این میدان حضور داشته باشند و این همراهی را استمرار بخشند.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه‌های علمیه با تأکید بر اینکه ابعاد شخصیت و میراث امام شهید نیازمند بررسی‌های گسترده علمی است، افزود: باید تاریخ این شخصیت بزرگ، دیدگاه‌های علمی و سیاسی، اقدامات مدیریتی، خدمات به حوزه‌های علمیه و ابعاد مختلف حکمرانی ایشان با دقت مورد مطالعه قرار گیرد تا تصویری جامع و مستند برای نسل‌های آینده فراهم شود.