از مبارزات پارلمانی تا خدمات ماندگار عام‌المنفعه در کارنامه فیروزآبادی

به گزارش خبرنگار مهر، تاریخ ایران در هر عصری شاهد حضور شخصیت هایی است که توانسته اند پیوند دهنده مسئولیت های دینی و ملی باشند.آیت‌الله حاج سید رضا فیروزآبادی یکی از برجسته‌ترین و ماندگارترین چهره‌های مذهبی، سیاسی و اجتماعی قرن چهاردهم هجری در ایران است.

او شخصیتی بود که توانست میان دانش حوزوی، حضور فعال در عرصه‌های پیوسته سیاسی و خدمات گسترده اجتماعی پیوندی استوار برپا سازد. نام او در تاریخ معاصر ایران نه تنها با مبارزات پارلمانی و ایستادگی در برابر استبداد، بلکه با خدمات ماندگار عام‌المنفعه به‌ویژه تأسیس بیمارستان بزرگ فیروزآبادی در شهر ری عجین شده است.

دوران رشد، تحصیلات و ویژگی‌های اخلاقی

سید رضا فیروزآبادی در سال ۱۲۵۲ خورشیدی در روستای فیروزآباد از توابع شهر ری در خانواده‌ای کشاورز و مؤمن دیده به جهان گشود. جد او، سید عبدالکریم، از اهالی کاشان بود که به شهر ری مهاجرت کرده بود و پدرش، سید هاشم، با دست‌رنج کشاورزی فرزندانش را تربیت کرد. سید رضا پس از طی دوره‌های ابتدایی در زادگاهش، برای ادامه تحصیل به تهران رفت و در مدرسه آصفیه حجره گرفت. با درگذشت پدر، مسئولیت اداره خانواده بر دوش او افتاد، اما او با برنامه‌ریزی منظم، روزهای ابتدای هفته را به تحصیل در تهران و پایان هفته را به کار زراعت در فیروزآباد اختصاص داد. وی سپس برای تکمیل مدارج علمی راهی حوزه‌های نجف و کربلا شد و از مح المحضر اساتید بزرگی همچون آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، شیخ الشریعه اصفهانی، حاج میرزا مسیح طالقانی و آقا سید ریحان‌الله کشفی بهره برد و به درجه اجتهاد دست یافت. با این حال، او همواره زیستی زاهدانه، ساده و متواضعانه داشت. او به قناعت، پرکاری، شجاعت در بیان حق و دلسوزی عمیق نسبت به فقرا و بیماران شناخته می‌شد.

مبارزات سیاسی و کارنامه پارلمانی

با شکل‌گیری نهضت مشروطه، آیت‌الله فیروزآبادی وارد عرصه‌های سیاسی شد و پس از استقرار مشروطه، با اعتماد مردم در چهار دوره (دوره‌های سوم، ششم، هفتم و چهاردهم) به عنوان نماینده مجلس شورای ملی انتخاب گردید. او در مجلس، هم‌پیمان و همراه نزدیک آیت‌الله سید حسن مدرس بود. در دوران مطرح شدن غائله «جمهوریت» توسط رضاخان، فیروزآبادی در صف اول مخالفان جای گرفت و آن را بستری برای دیکتاتوری دانست؛ تا جایی که منزل خود را به پایگاهی برای تجمع مخالفان تبدیل کرد و به همین علت مدتی به کلات نادری تبعید شد.

او در صحن مجلس مدافع سرسخت بیت‌المال بود و با لوایح هزینه‌زا، استخدام‌های بی‌رویه کارشناسان خارجی و حقوق‌های هنگفت مخالفت می‌کرد. وی همچنین از معدود نمایندگانی بود که با قانون اجباری متحدالشکل کردن لباس مخالفت نمود و پس از ترور نافرجام مدرس، شجاعانه پیگیر محاکمه عاملان آن شد. در سال‌های بعد نیز از نهضت ملی‌شدن صنعت نفت و گروه‌های ملی‌گرای آزادی‌خواه حمایت معنوی کرد.

شاهکار خدمات اجتماعی آیت‌الله فیروزآبادی، احداث بیمارستان بزرگ فیروزآبادی در شهر ری است. او در تمام دوران نمایندگی‌اش، حقوق شخصی خود را دریافت نکرد و با پیشنهاد شهید مدرس، مجموع حقوق دوران نمایندگی خود را پس‌انداز کرد. وی با این پول، زمین باغ حرمت‌الدوله در شهر ری را خریداری نمود و ساخت بیمارستان را آغاز کرد که در سال ۱۳۱۳ خورشیدی افتتاح شد و به ۶۰۰ تختخواب و امکانات پیشرفته مجهز گردید.

او بر سردر بیمارستان کتیبه‌ای با این مضمون نصب کرد: «این مریضخانه وقف است بر فقرا و رعایا و غربا و بیچارگان؛ لعنت بر کسی که تخلف نماید.» علاوه بر بیمارستان، او مسجدی بزرگ، دارالایتام، دبستان و دبیرستان برای کودکان بی‌سرپرست و مدرسه علمیه رضائیه در تهران را تأسیس کرد و در امور امدادی مانند سیل‌زدگی خرمشهر حضوری فعال داشت. سرانجام این عالم مجاهد و خیّر بزرگ در ۱۴ مرداد ۱۳۴۴ خورشیدی درگذشت و در مقبره اختصاصی‌اش در کنار بیمارستان فیروزآبادی به خاک سپرده شد.